Universiteit Leiden numerus fixus: Opleidingen met selectie en tips

T
Thomas Janssen
Lokale journalist & Leidse stadskenner
Studentenleven in Leiden · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Je staat op het punt om je aan te melden voor een studie aan de Universiteit Leiden. Je hebt je research gedaan, je weet dat je in de Sleutelstad wilt wonen en misschien zelfs in de leukste studentenvereniging wilt. Maar dan kom je het woord tegen: numerus fixus.

Het klinkt formeel, een beetje eng. Alsof er een streepje door je droomstudie gaat.

Maak je geen zorgen. Dit is niet het einde van je plannen.

Het is simpelweg een extra stap die je moet zetten om binnen te komen. In Leiden gaat het om een plekje veroveren. Ik leg je precies uit hoe het werkt, welke studies in Leiden een numerus fixus hebben, en hoe je die selectieprocedure kunt winnen. Zo weet je wat je te wachten staat en kun je je focussen op wat echt telt: je plek verdienen.

Wat is een numerus fixus eigenlijk?

Stel je voor: je wilt naar een populaire studentenvereniging in Leiden, zoals Minerva of A.S.V. Augustinus. Die hebben maar een beperkt aantal ledenplekken per jaar.

Ze selecteren nieuwe leden op basis van een intake. De numerus fixus werkt ongeveer hetzelfde, maar dan voor je studie. Het betekent letterlijk vast aantal.

De universiteit bepaalt dat een opleiding maar een bepaald aantal studenten kan aannemen per jaar.

Waarom doen ze dat? Sommige studies zijn zo populair dat er veel meer aanmeldingen zijn dan plekken. Denk aan studies waarbij je veel persoonlijke begeleiding krijgt of praktijkervaring opdoet. De universiteit wil de kwaliteit van het onderwijs waarborgen.

Als er 500 studenten op een opleiding komen waar plek is voor 150, dan is de begeleiding simpelweg niet meer op niveau. De numerus fixus zorgt ervoor dat iedereen die begint, de aandacht krijgt die nodig is.

In Leiden zie je dit vaak bij studies in de gezondheidszorg, psychologie, en sommige kunstopleidingen. Het is geen straf; het is een manier om te zorgen dat de studie haalbaar en leuk blijft. Je moet je dus niet alleen inschrijven, je moet je ook zien te onderscheiden. De drukte op de universiteitsbibliotheek aan de Witte Singel is straks voor jou, maar eerst moet je die selectie door.

Welke studies in Leiden hebben een numerus fixus?

De lijst met studies met een numerus fixus kan elk jaar iets wijzigen.

Maar er zijn een aantal vaste namen in Leiden waar je rekening mee moet houden. Het gaat vaak om studies met een wachtrij of een zwaar selectieproces.

Dit zijn de belangrijkste categorieën waar je in Leiden aan moet denken. De meest bekende is Geneeskunde. Dit is een studie die in heel Nederland een numerus fixus kent. In Leiden betekent dit dat je je moet inschrijven vóór 15 januari.

Daarna volgt een selectieprocedure. Dit is niet zomaar een loterij; ze kijken naar je cijfers, je motivatie en soms naar een test.

Ook Tandheelkunde en Farmacie vallen onder deze noemer. Deze studies zitten vaak vol met studenten die net uit de collegebanken van het Marnix College of het Stedelijk Gymnasium komen. Ook bij Psychologie is de druk groot.

Hoewel het niet overal meer zo is, heeft de Universiteit Leiden vaak een selectieprocedure of een bindingssysteem (dat betekent dat als je eenmaal bent aangenomen, je niet zomaar kunt stoppen en volgend jaar weer opnieuw kunt beginnen). De vraag naar psychologen is groot, maar de opleidingscapaciteit is beperkt.

Verder zijn er studies zoals Biomedische Wetenschappen en sommige varianten van Politieke Wetenschappen of Bestuurskunde waar een selectie kan gelden.

Het is cruciaal om altijd de website van de Universiteit Leiden te checken (de studiekeuze-module) voor de meest actuele status. Vooral voor internationale studenten (expats) is het verstandig om te kijken of er aparte quota zijn, hoe het zit met studiefinanciering in Leiden of dat je meedoet met de Nederlandse selectie.

Hoe werkt de selectieprocedure?

De selectieprocedure voor een numerus fixus is gestructureerd. Het is niet iets dat je in één dag regelt.

Je moet je voorbereiden alsof je solliciteert naar een baan. In Leiden verloopt dit meestal via een digitaal aanmeldingsysteem. Je moet je aanmelden vóór 15 januari voor de meeste studies.

Na die datum sluit de deur. Wat vragen ze van je?

Meestal begint het met je cijferlijst van de middelbare school. Een gemiddelde van een 7 of hoger is vaak een vereiste om überhaupt mee te mogen doen aan de selectie. Maar dat is niet alles.

Veel studies vragen om een motivatiebrief. Schrijf deze niet algemeen.

Vertel waarom jij specifiek in Leiden wilt studeren. Noem de docenten die je interessant vindt of de vakken die je aanspreken.

Daarnaast zijn er vaak selectietesten. Bij Geneeskunde in Leiden is dat een capaciteitentest (denk aan wiskunde en logisch redeneren) en een persoonlijkheidsvragenlijst. Bij Psychologie zit er soms een casus opdracht bij. Je moet je echt verdiepen in wat de geneeskundige faculteit verwacht.

Het gaat niet alleen om slim zijn; het gaat om doorzettingsvermogen en inzicht. Na de selectie krijg je bericht.

Als je bent geselecteerd, mag je starten in september. Als je niet bent geselecteerd, kom je op een wachtlijst. Soms schuift er nog iemand door, maar reken daar niet op. Het is hard werken, maar het voordeel is dat je direct een gemotiveerde groep medestudenten om je heen hebt.

De kosten: Wat kost zo'n selectieprocedure?

De selectieprocedure zelf is vaak niet duur, maar je moet rekening houden met kosten voor je voorbereiding. De inschrijving voor de studie kost het normale collegegeld (rond de €2.500 per jaar voor een wettelijk vastgesteld tarief).

De selectieprocedure zelf is meestal inbegrepen in de inschrijving, maar sommige tests kosten extra.

Voor de voorbereiding zijn er verschillende opties. Je kunt jezelf gratis voorbereiden door veel te oefenen met logische denkopdrachten en je schoolcijfers op te poetsen. Dat kost je vooral tijd.

Er zijn echter betaalde cursussen om je voor te bereiden op de selectietesten, zoals de studiekeuzecheck of de selectie voor Geneeskunde. Deze cursussen variëren in prijs tussen de €50 en €200. Dit is vaak een eenmalige investering. Denk ook aan de kosten voor het leven in Leiden.

Als je bent geselecteerd, ga je natuurlijk ook in de stad wonen.

Een kamer in Leiden kost gemiddeld tussen de €450 en €650 per maand, afhankelijk van of je in het centrum wilt wonen of iets verderop, zoals in Zoeterwoude of Oegstgeest. De selectieprocedure is de eerste stap, maar de verhuizing naar de Sleutelstad is de volgende.

Het is verstandig om een budget te maken. Naast je collegegeld en huur, zijn er boeken (soms €200-€300 per jaar) en je OV-chipkaart. De investering in een selectietraject is vaak klein vergeleken bij de totale kosten van je studietijd, maar het is wel iets om rekening mee te houden.

Praktische tips om de selectie te winnen

Om te slagen in Leiden, moet je je strategisch opstellen. Het gaat om de combinatie van cijfers, motivatie en een dosis lef.

  1. Ken je vijand (en je vriend): Lees je in over de studie. Ga naar de open dag (die zijn vaak in oktober). Praat met studenten die de studie nu doen. Zij weten precies wat er gevraagd wordt tijdens de selectie. Gebruik hun kennis.
  2. Focus op je cijfers: Als je een 7 of hoger staat, ben je veiliger. Haal die ene 6 voor wiskunde B omhoog. In Leiden kijken ze kritisch naar je profiel. Een gymnasium- of atheneum-diploma met de juiste vakken is vaak een pré.
  3. Schrijf een persoonlijke brief: Vermijd clichés. Zeg niet alleen "ik wil mensen helpen". Zeg: "Ik wil onderzoek doen naar de invloed van de Leidse universiteit op de ontwikkeling van de psychologie, zoals professor X dat deed." Wees specifiek.
  4. Oefen de testen: Koop een oefenboek of doe online tests. De capaciteitentesten zijn vaak standaard. Als je weet wat je kunt verwachten, ben je minder zenuwachtig en haal je een hogere score.
  5. Check de deadlines: Voor 15 januari aanmelden is heilig. Zet het in je agenda. Een dag te laat betekent een jaar uitstel.

Hier zijn concrete tips om je kansen te vergroten. Een selectieprocedure kan spannend zijn, maar zie het als een sportwedstrijd.

Je traint ervoor, je doet je best en je hoopt op het beste. Als het niet lukt, is het geen falen. Je leert jezelf beter kennen en je kunt altijd een andere studie kiezen of het volgend jaar opnieuw proberen.

Uiteindelijk is de numerus fixus een filter. Het zorgt ervoor dat de studenten die starten, echt gemotiveerd zijn.

In Leiden, met zijn rijke historie en levendige studentenleven, is het de moeite waard om die extra stap te zetten. Dus pak je agenda, check de deadlines en begin met voorbereiden. Jouw toekomst van studeren en wonen in Leiden begint hier; je plekje in de collegezaal wacht op je.

Volgende stap
Lees het complete overzicht
Studievereniging Leiden per faculteit: Overzicht van alle actieve verenigingen →
T
Over Thomas Janssen

Thomas Janssen woont zijn hele leven in Leiden en schrijft over de Sleutelstad voor zowel bewoners als bezoekers. Van studentenleven tot woningmarkt, van Leidens Ontzet tot het Bio Science Park – hij kent alle facetten van de stad.

Op de hoogte blijven?
Ontvang praktische tips en reviews. Geen spam.
Geen spam. Je gegevens worden niet gedeeld.