RijnGouwelijn Leiden: HOV busbaan en toekomstige plannen

Je staat aan de Breestraat, net je boodschappen gedaan bij de Lidl, en je wilt naar je studentenvereniging aan de Langebrug.

Of je bent net uitgestapt op Leiden Centraal en moet naar Museum De Lakenhal. In de verte hoor je een harde fluit en een zacht brommend geluid. Een groen-witte bus schiet voorbij, zonder file, rechtstreeks over een stukje spoor dat speciaal voor hem is aangelegd.

Dat is de RijnGouwelijn. Voor veel Leidenaren is het de ruggengraat van de stad geworden, maar voor nieuwkomers of expats is het soms nog een vraagteken.

Hoe werkt dat precies? En wat staat er de komende jaren te gebeuren?

Wat is die RijnGouwelijn eigenlijk?

Stel je even een gewone bus voor. Die moet overal stoppen voor verkeerslichten, wordt ingehaald door auto's en staat vast bij de kruising van de Morsweg en de Zoeterwoudsesingel.

De RijnGouwelijn (of HOV, Hoogwaardig Openbaar Vervoer) is de oplossing. Het is eigenlijk een soort trein, maar dan op rubberen banden. De bus krijgt overal voorrang.

De bus rijdt op een speciale baan die vaak gescheiden is van het normale autoverkeer.

Denk aan het stukje over het spoor bij het Centraal Station, of de vrije busbaan door de Morspoort. De bus heeft zijn eigen verkeerslichten. Die springen op groen zodra de bus aankomt. Het gevolg? Een ritje van het Centraal Station naar de Zijlbaan (halte Zijl) duurt maar een minuut of 10, terwijl je met de auto in de spits makkelijk een kwartier of meer bezig bent.

Het idee is simpel: als het openbaar vervoer sneller en betrouwbaarder is dan de auto, pakken meer mensen de bus. Dat ontlast de stad.

Minder auto's betekent minder parkeerproblemen bij het Centraal Station of in de wijk Stevenshof. Voor studenten die in de Stevenshof wonen en op de faculteit aan de Einthovenweg moeten zijn, is dit een uitkomst. Je springt op halte Stevenshof en staat 15 minuten later voor de deur van het LUMC.

Hoe werkt de busbaan in de praktijk?

De RijnGouwelijn bestaat uit een paar lijnen (RijnGouwe 1, 2 en 3) die gebruikmaken van deze speciale infrastructuur. Het draait allemaal om snelheid en frequentie.

In de spits rijdt er elke 5 tot 10 minuten een bus.

Je hoeft niet lang te wachten. De bushaltes zijn ook anders ingericht. Ze zijn vaak verhoogd, zodat je makkelijk in- en uitstapt (handig met een koffer of kinderwagen), en ze hebben duidelijke borden met vertrektijden.

Een goed voorbeeld is het traject vanaf het Centraal Station. De bus gaat over de Da Vincilaan, slaat af naar de Morsweg en gaat dan via de speciale boog over het spoor.

Vanaf daar heb je eigenlijk een directe lijn door de stad. In het Leiden bushalte overzicht zie je dat de bus alleen stopt bij de belangrijkste knooppunten: het Centrum (Breestraat), de Morspoort, de Zijl, en dan door naar bijvoorbeeld Alphen aan den Rijn. Onderweg hoef je niet te wachten voor een slagboom bij de spoorbomen bij de Lammenschansweg, want de bus gaat daar overheen. De werking is feilloos, mits het verkeer meewerkt.

De bus is koning op de weg. Als je zelf in de auto zit en je ziet zo'n groene bus aankomen op de busbaan naast je, weet je: die gaat nu door. Jij moet wachten.

Het is een klein beetje frustrerend als je haast hebt, maar het zorgt er wel voor dat de bus op tijd is. En dat is waar het om draait.

De toekomstplannen: Wat gaat er veranderen?

Het huidige netwerk is al best goed, maar de gemeente Leiden en de provincie Zuid-Holland zijn niet klaar.

Er liggen plannen om de RijnGouwelijn verder te ontwikkelen. De grootste verandering die eraan komt, is de aansluiting op de Zoeterwoudseweg en de plannen voor de Zuidas-variant. Dit klinkt ingewikkeld, maar het komt erop neer dat ze de bus sneller vanuit Leiden-Zuid naar het Centrum willen laten komen.

Een specifiek project waar nu aan gewerkt wordt, is de verbetering van de doorstroming bij de Morsweg en de Koninginnelaan. Er zijn plannen om de busbaan daar verder te optimaliseren, zodat er minder conflict is met auto's die de wijk in willen.

Ook wordt er gekeken naar de aansluiting op het toekomstige woningbouwproject bij de plek van het oude Zernike College (in de toekomst misschien een plek voor nieuwe Leidenaren).

Wat betreft de lijnen zelf: er wordt gesproken over een mogelijke 'snelbus' die nog minder stopt, speciaal voor forensen vanuit Leiden naar de Randstad. Stel je voor: een bus die alleen stopt bij Leiden Centraal, de Zijl en dan doorrijdt naar Schiphol of Zoetermeer. Dat maakt Leiden nog aantrekkelijker voor expats die in de stad wonen maar in Amsterdam of Den Haag werken. De grootste verandering op dit moment is visueel waarneembaar bij het Centraal Station, waar ook de busverbinding tussen Leiden en Oegstgeest verder wordt geoptimaliseerd.

De infrastructuur wordt steeds vaker aangepast om ruimte te maken voor meer busverkeer en fietsers. De gemeente wil dat Leiden een 100% autovrije en emissievrije stad wordt.

De RijnGouwelijn zal dus steeds vaker overgaan op elektrische bussen. Je merkt het al: de nieuwste bussen zijn stiller en stoten niets uit. Dat is fijn als je in de zomer met het raam open in de bus zit.

Praktische tips voor Leidenaren en bezoekers

Wil je optimaal gebruikmaken van de RijnGouwelijn? Zorg dat je de app van Arriva downloadt.

Hierop zie je in real-time waar de bus is en of er vertraging is (wat zelden voorkomt). Voor studenten: vergeet niet je OV-chipkaart te checken. De RijnGouwelijn zit in het basisnetwerk.

Als je een studenten-ov hebt van de overheid, reis je gratis. Handig voor een dagje naar Museum Volkenkunde of Naturalis.

Als expat: koop bij een van de tabakswinkels of op het station een anonieme OV-chipkaart.

Je kunt ook contactloos betalen met je pinpas of telefoon in de bus (let op: soms zit er een toeslag op). De rit vanaf het vliegveld Schiphol naar Leiden Centraal is overigens niet de RijnGouwelijn, maar de intercity of bus 300. Eenmaal in Leiden stap je over op de RijnGouwe. Een tip voor wie in Leiden woont en een auto heeft: probeer de bus eens te pakken naar het centrum in plaats van te zoeken naar een parkeerplek.

Parkeren in de stad (bijvoorbeeld bij de Haarlemmerstraat) kost al gauw €4,- tot €6,- per uur; bekijk daarom vooraf de goedkoopste parkeeropties in Leiden. Een enkeltje met de bus is €1,50 (binnen de stad).

Dat scheelt een hoop geld en frustratie. Zet je auto bij het Transferium bij de A4 of bij de rand van de stad bij station Leiden Lammenschans en pak de bus of OV-fiets. Tot slot, let op bij de haltes.

Sommige haltes hebben een 'museumhalte'. Als je uitstapt bij de halte 'Lakenhal' of 'Museum De Lakenhal', sta je letterlijk voor de deur.

Ideaal voor een zondagse cultuuruitje. Hetzelfde geldt voor de halte 'Station Lammenschans'; vanuit daar loop je zo de wijk De Kooi in of pak je de bus naar de universiteit. De RijnGouwelijn is de navelstreng van Leiden; leer 'm kennen en je hebt de stad in de pocket.