Museum Boerhaave Leiden workshop: Hands-on activiteiten en experimenten

T
Thomas Janssen
Lokale journalist & Leidse stadskenner
Musea & Cultuur in Leiden · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Stap je welkom in de wereld van Museum Boerhaave, waar de geschiedenis van de wetenschap voelt als een spannend avontuur. Dit is hét nationaal museum voor de geschiedenis van wetenschap en geneeskunde, en het ligt gewoon in Leiden.

Ideaal voor een zondagmiddag met je studiegenoten of als je op zoek bent naar een unieke activiteit voor je bezoekers.

Het museum is niet alleen om naar te kijken; het is om te beleven. Vooral de workshops met hands-on activiteiten maken een bezoek hier tot een ervaring die je niet snel vergeet. Je raakt aan de knoppen, je ziet de vonken en je proeft de sfeer van vroegere laboratoria.

Denk aan de historische instrumenten van Antoni van Leeuwenhoek, de verhalen over de Leidse hoogleraren en de manier waarop de wetenschap zich door de eeuwen heeft ontwikkeld. In Museum Boerhaave draait het niet alleen om passief kijken achter glas. Het draait om begrijpen door te doen. Vooral voor expats die de Nederlandse wetenschapsgeschiedenis willen ontdekken, of voor studenten die op zoek zijn naar inspiratie, is dit de plek waar verleden en huidige techniek samenkomen.

Waarom een workshop in Museum Boerhaave?

Een workshop in Museum Boerhaave is veel meer dan een rondleiding. Het is een kans om echt de handen uit de mouwen te steken.

In een tijd waarin we allemaal gewend zijn aan schermpjes, is het verfrissend om fysiek bezig te zijn met de principes van de wetenschap.

Je leert hier hoe vroegere wetenschappers hun ontdekkingen deden, zonder al de moderne hulpmiddelen die we nu hebben. Dit zorgt voor een dieper begrip van de materie. Het is een activiteit die zowel leerzaam als ongelooflijk leuk is.

Voor de Leidse student is het een perfecte manier om lesstof tot leven te brengen. Voor expats is het een geweldige ijsbreker om te connecten met de lokale cultuur en geschiedenis. Je ziet hoe de basis van de huidige geneeskunde en technologie is gelegd hier in Leiden. Het museum zelf ademt nog steeds die sfeer van de universitaire traditie. De workshops zijn interactief en zorgen ervoor dat je de verhalen niet alleen hoort, maar ze ook zelf ervaart.

De kern: Wat ga je precies doen?

De workshops in Museum Boerhaave zijn gericht op 'maken' en 'ervaren'. Een centrale plek hierin is het DoeLab.

Hier mag je aan de slag met echte proefjes die rechtstreeks zijn afgeleid van de historische collectie. Denk aan het bekijken van micro-organismen onder de microscoop, net zoals Leeuwenhoek dat deed in de 17e eeuw. Je leert hoe je preparaten maakt en wat er allemaal leeft in een waterdruppel.

Het is fascinerend om te zien hoeveel er te ontdekken valt in iets wat op het eerste gezicht gewoon water lijkt.

Een andere populaire activiteit is het bouwen van simpele elektrische circuits. Je leert de basisprincipes van elektriciteit kennen door draadjes te verbinden en schakelaars te bedienen. Dit sluit perfect aan bij de collectie over de geschiedenis van de elektrotechniek.

Specifieke experimenten en activiteiten

Je ziet de directe link tussen de oude instrumenten in de vitrines en de moderne technologie die we vandaag de dag gebruiken. Het is vooral heel tastbaar.

Je voelt de weerstand in de draad en ziet het lampje branden op het moment dat je de schakeling sluit.

Dat gevoel van 'het werkt!' is onbetaalbaar. In het DoeLab wisselt het aanbod regelmatig, maar er zijn vaste activiteiten die vaak terugkomen. Zo is er vaak aandacht voor de optica. Je kunt dan aan de slag met lenzen en spiegels om te begrijpen hoe een verrekijker of een microscoop eigenlijk werkt.

Dit sluit naadloos aan op de collectie verrekijkers en telescopen die het museum heeft. Je probeert zelf hoe je met een simpele lens een scherp beeld kunt krijgen op een scherm.

Dit soort experimenten zorgen ervoor dat de theorie van optica plotseling heel logisch wordt. Een ander veelvoorkomend thema is chemie. Denk aan veilige scheikundige proefjes die je zelfstandig kunt uitvoeren.

Het gaat hier niet om gevaarlijke stoffen, maar om het ontdekken van reacties. Een kleurenreactie of het laten exploderen van een kleine hoeveelheid waterstofgas (uiteraard onder strikte begeleiding en in kleine hoeveelheden) zorgt altijd voor de nodige sensatie. De museumdocenten leggen helder uit wat er gebeurt en koppelen dit direct aan historische ontdekkingen die in Leiden zijn gedaan.

Varianten, prijzen en praktische zaken

Wil je deelnemen aan een workshop? Meestal zijn deze inbegrepen bij je entreeticket.

Je betaalt dus geen extra kosten voor de basisactiviteiten in het DoeLab. Een normaal entreekaartje voor Museum Boerhaave kost ongeveer €16 voor volwassenen.

Studenten en Leiden Card houders krijgen vaak korting, dus zorg dat je je studentenkaart meeneemt. Voor kinderen is de entree goedkoper, rond de €8. Dit maakt het een zeer betaalbare activiteit voor een dagje uit. Er zijn echter ook speciale workshops die georganiseerd worden voor groepen of op aanvraag.

Deze zijn vaak diepgaander en duren langer. Denk aan een workshop van 2 uur voor een groep studentenverenigingen of een bedrijfsuitje.

De kosten hiervoor liggen meestal tussen de €200 en €400 per groep, afhankelijk van de grootte en de specifieke inhoud. Het is verstandig om voor groepen altijd even contact op te nemen met de museumeducatie afdeling. Zij kunnen een programma op maat maken dat perfect past bij de interesses van jouw groep.

Openingstijden en locatie

Museum Boerhaave is gevestigd aan de Lange St. Agnietenstraat 10, midden in het historische centrum van Leiden. Bekijk ook de geplande tijdelijke tentoonstellingen voor je bezoek.

Vanaf het Centraal Station is het ongeveer 15 minuten lopen of een korte rit met bus 1 of 2.

De museumwinkel is de moeite waard voor een leuk cadeau, zoals een boek over wetenschap of een wetenschappelijk speelgoed. Het museumcafé is een fijne plek om even bij te komen met een kop koffie of een broodje. De sfeer is ontspannen en je voelt je er direct op je gemak.

De openingstijden zijn standaard: woensdag t/m zondag van 10:00 tot 17:00 uur. Op maandag en dinsdag is het museum gesloten.

Plan je bezoek dus goed, zeker als je in het weekend wilt gaan.

In de schoolvakanties is het vaak wat drukker, dus het kan handig zijn om online je ticket te kopen. Dan ben je verzekerd van een plekje en loop je zo door de poort naar binnen. De workshops in het DoeLab zijn meestal geopend tijdens de museumuren, maar check voor de zekerheid het rooster bij binnenkomst.

Praktische tips voor je bezoek

Het is slim om je bezoek voor te bereiden, zodat je het maximale uit de workshop haalt. Ten eerste, trek makkelijke kleding aan.

Je bent veel in beweging en sommige experimenten kunnen rommelig zijn (hoewel ze er alles aan doen om het netjes te houden).

Een spijkerbroek en een shirt waar je niet bang voor bent om vies te maken is ideaal. Draag je een bril? Zorg dat je hem op hebt, want je moet vaak goed kijken naar kleine details.

Ten tweede, neem je Leiden Card of studentenkaart mee voor de korting. Als je in Leiden woont of studeert, is dit een no-brainer.

De korting loopt aardig op en het scheelt je een paar euro. Als expat is het ook slim om je ID-kaart of paspoort mee te nemen, soms zijn er internationale studentenkortingen geldig. Ten derde, wees nieuwsgierig en durf vragen te stellen. De museumdocenten en vrijwilligers zijn echte experts en vertellen graag meer.

Ze helpen je graag als je ergens niet uitkomt. Als je met een groter gezelschap komt, bijvoorbeeld met je studievereniging, denk dan na over een combi-ticket.

Soms kun je met een groepskorting naar binnen. Ook is het handig om vooraf te bedenken welke onderdelen je het meest interessant vindt. Het museum is groot en je kunt veel zien.

Richt je op de collectie die aansluit bij je studie of interesse, en combineer dit met de DoeLab-activiteiten. Zo houd je een perfecte balans tussen kijken en doen.

Voor expats die net in Leiden zijn: Museum Boerhaave Leiden is een fantastische kennismaking met de stad. Leiden staat bekend als de 'Stad van Ontdekkingen' en dit museum is daar het hart van. Je leert direct waarom deze universiteitsstad zo'n belangrijke rol heeft gespeeld in de wereldwetenschap.

Het is een plek waar je je snel thuis voelt, mede door de open en vriendelijke sfeer. Praat na afloop na in het café met je vrienden over wat je hebt gezien en gedaan.

Je zult merken dat je met een andere blik naar de wereld om je heen kijkt.

Dus, waar wacht je nog op? Plan je bezoek en ontdek de Nederlandse wetenschap in Leiden.

Volgende stap
Lees het complete overzicht
Museum De Lakenhal Leiden collectie Hollandse Meesters: Overzicht en highlights →
T
Over Thomas Janssen

Thomas Janssen woont zijn hele leven in Leiden en schrijft over de Sleutelstad voor zowel bewoners als bezoekers. Van studentenleven tot woningmarkt, van Leidens Ontzet tot het Bio Science Park – hij kent alle facetten van de stad.

Op de hoogte blijven?
Ontvang praktische tips en reviews. Geen spam.
Geen spam. Je gegevens worden niet gedeeld.