Leiden Pilgrim Fathers herdenking: Jaarlijkse herdenking en ceremonie
Staan op de Beestenmarkt in Leiden, met een warme kop koffie in je handen, en je hoort een groep mensen die in het Engels zingen. Het voelt een beetje alsof je terug in de tijd stapt.
Dit is de jaarlijkse herdenking van de Pilgrim Fathers, de Engelse vluchtelingen die hier in de 17e eeuw woorden voordat ze naar Amerika vertrokken.
Het is een vreemd en prachtig stukje Leidse geschiedenis dat nog steeds leeft. Voor veel expats in Leiden is dit een van de eerste momenten waarop ze echt voelen dat hun stad een wereldgeschiedenis heeft. Voor studenten die hier studeren is het een leuk uitje dat je combineert met een biertje op het plein.
En voor wie hier woont, is het gewoon een gezellige, ietwat vreemde traditie die je niet mag missen. Laten we even kijken wat dit allemaal inhoudt.
Wat is de Pilgrim Fathers herdenking eigenlijk?
De Pilgrim Fathers waren Engelse puriteinen die in 1609 tijdelijk in Leiden kwamen wonen. Ze vluchtten voor de religieuze onderdrukking in hun eigen land.
Leiden bood ze toen een veilige haven. Ze woonden hier ongeveer 12 jaar, voornamelijk rondom de Langebrug en de Pieterskerk.
Ze werkten in de textielnijverheid, een belangrijke industrie voor Leiden destijds. Uiteindelijk besloten ze in 1620 naar Amerika te vertrekken, omdat ze bang waren dat hun kinderen te 'Nederlands' zouden worden en hun Engelse identiteit zouden verliezen. Ze vertrokken met het schip de Mayflower.
De herdenking in Leiden is specifiek om de tijd te gedenken die ze hier doorbrachten. Het is dus niet alleen een Amerikaans feest, maar vooral een Leids feest. De ceremonie vindt meestal plaats op de zondag het dichtst bij 12 juli, de datum waarop Leiden in 1574 werd ontzet.
Waar en wanneer vindt het allemaal plaats?
De belangrijkste activiteiten zijn altijd in het centrum van Leiden. De start is vaak op de Beestenmarkt, een plein dat vroeger de 'Engelse Hoek' werd genoemd.
Hier woonden veel van de Pilgrims. Je herkent het aan de speciale gedenksteen aan de muur van café De Twee Spieken.
Het is een makkelijk te vinden plek, midden in de stad, dus ideaal voor een spontane stop tijdens het winkelen. De ceremonie verloopt volgens een vast schema. Meestal begint het rond 10:00 of 11:00 uur 's ochtends.
Er is een kleine optocht vanaf de Beestenmarkt naar de Pieterskerk. De Pieterskerk ligt op loopafstand, ongeveer 5 minuten wandelen.
In de kerk is een dienst met Engelse psalmen en toespraken. De sfeer is erg gemoedelijk en niet te formeel. Je kunt gewoon aansluiten bij de groep of vanaf de zijkant meeluisteren.
De sfeer proeven: Wat kun je verwachten?
Als je aankomt op de Beestenmarkt, valt meteen de mengelmoes van talen op.
Je hoort Amerikaans Engels, Brits Engels, en Nederlands door elkaar. Veel expats komen hier samen om hun eigen geschiedenis te vieren.
Maar ook Leidenaren die geïnteresseerd zijn in de lokale historie zijn massaal aanwezig. De sfeer is vooral heel open en nieuwsgierig, alsof je net binnenstapt bij een warme Turkse bakkerij in Leiden. Niemand staat hier met de armen over elkaar. De optocht naar de kerk is niet lang, misschien een paar honderd meter.
Het voelt meer aan als een wandeling met een groep vrienden dan als een streng defilé.
Een leuk detail: je ziet vaak mensen met speciale buttons of kleine Amerikaanse vlaggetjes. Als je zelf wilt opvallen, hoef je niets speciaals te dragen. Een simpele jas en je normale kloffie zijn prima. Het gaat om de ervaring, niet om de mode.
Praktische tips voor je bezoek
Wil je deze herdenking meemaken? Hier wat tips om het makkelijk te maken: De exacte datum verschilt elk jaar omdat het afhankelijk is van de zondag rond 12 juli.
- Check de data ruim van tevoren.
- Neem contant geld mee.
- Kombineer het met een brunch.
- Neem eventueel je studentenpas mee.
- Praat met mensen.
Kijk op de website van de Pieterskerk of de gemeente Leiden, of vraag het na bij het VVV op de Breestraat.
Hoewel veel tegenwoordig kan pinnen, is het handig om een paar euro's bij je te hebben voor een donatie of een warme drank na afloop. De collecte tijdens de dienst is vrijwillig, maar een bijdrage van €2,50 tot €5,- is gebruikelijk.
De dienst duurt meestal niet langer dan een uur. Daarna barst de Beestenmarkt pas echt los. Ga gezellig brunchen bij een van de cafés daar.
Bij De Vergulden Eenhoorn kun je goed zitten en het is er niet te lawaaierig.
Hoewel de herdenking gratis is, zijn sommige activiteiten in de Pieterskerk soms gratis toegankelijk voor studenten met een campuscard of museumkaart, vooral als er een speciale expositie is. De meeste expats zijn super open. Vraag gewoon waarom ze hier zijn. Je leert zo snel mensen kennen en hoort de leukste verhalen over wonen in Leiden.
Waarom dit voor jou als Leidenaren belangrijk is
Deze herdenking verbindt het heden met een ver verleden. Voor wie in Leiden woont, is het een manier om te zien hoeveel impact deze stad heeft gehad op de wereld.
Zonder de Pilgrim Fathers in Leiden, was er waarschijnlijk geen Mayflower-reis geweest en geen Thanksgiving zoals de Amerikanen het nu vieren.
Het maakt Leiden tot een stukje specialer. Of je nu net begint met studeren in Leiden, hier al jaren woont als expat, of in het American Pilgrim Museum een stukje lokale cultuur wilt snuiven; deze herdenking is een warm bad. Het is klein, intiem en voelt niet als een massatoeristisch iets.
Het is een dag waarop de stad even stilstaat bij gastvrijheid. En dat past perfect bij de sfeer van Leiden, waar je ook kunt genieten van Peruviaans eten in Leiden. Dus, zet het in je agenda. Sta even stil bij de Beestenmarkt, luister naar de psalmen, en proef de geschiedenis.
Het is de moeite waard, echt waar. En wie weet, ontmoet je daar je nieuwe buurman of studiegenoot.