Logo Stiel
Industrieel Erfgoed in Leiden

STIEL

Paardenslachthal begint nieuw leven

PAARDENSLACHTHAL BEGINT NIEUW LEVEN

De paardenslachthal op het vroegere slachthuisterrein aan de Maresingel is begonnen aan een tweede leven. Het gebouw, dat bijna honderd jaar in gebruik is geweest, dateert van de jaren 1901-1903 en is ontworpen onder verantwoordelijkheid van de toenmalige gemeente-architect H. Paul. Het komt in gebruik als het gemeentelijk informatiecentrum voor de bouw van een nieuwe woonwijk op het slachthuisterrein, die de naam Nieuw Leyden heeft gekregen.

Het pand in een L-vorm, bestaat uit de bijna vierkante slachthal en een kleinere, rechthoekige paardenstal met twee bouwlagen onder één dak. De verdieping werd als hooizolder gebruikt met luiken in de vloer boven de ruiven van de paarden. In de hoge slachthal bevindt zich een tweetal geornamenteerde gietijzeren kolommen waarop stalen liggers de draagconstructie vormen voor de houten dakconstructies. Van het originele interieur resteren een gietijzeren hijslier en enkele rozeankers in de gevels.

Het restauratieplan van Van Swieten architects uit Leiden voorzag in een restauratie van het casco. het terugbrengen van de daklantaarn (een dakopbouw met het doel licht en lucht te laten toetreden tot onderliggende ruimte ). Een volledige isolatie van het gebouw en het geschikt maken als informatiecentrum zonder dat daarbij het karakter van het gebouw verloren gaat.

De gietijzeren raamkozijnen bleken deels vervangen te zijn door smeedijzeren exemplaren. Een aantal gietijzeren ramen en kozijnen is opnieuw gegoten. De daklantaarn, die was verdwenen, is opnieuw gebouwd op basis van oude bouwtekeningen. Het zat mee met de reconstructie van de daklantaarn, vooral ook omdat een deel van de gietijzeren ramen opgeslagen bleek op de hooizolder. De daklantaarn is door bouwbedrijf Du Prie uit Leiden in zijn geheel getransporteerd en op zijn plek gehesen. Gezien de afmetingen (ongeveer zes bij twaalf meter) bleken hiervoor speciale vergunningen en een nachttransport noodzakelijk, hetgeen ondanks het vroege uur veel bekijks trok. De daklantaarn, die in de originele staat niet toegankelijk was, heeft in de nieuwe versie een tussenvloer gekregen, waardoor hier een vergaderkamer kon worden gerealiseerd. De toetreding van licht kon desondanks worden gewaarborgd.

Om de ruimte van de slachthal intact te laten en de grote hoeveelheid daglicht te blijven ervaren, zijn de inrichtingen vrij gehouden van de gevels. De kantoren , spreekkamers, sanitaire voorzieningen en tentoonstellingsruimte zijn als losse elementen in de ruimte geplaatst. Een belangrijk element is de vrijstaande grote tentoonstellingswand.

Als verbinding met het verleden is een deel van de lambrisering van geglazuurde tegels teruggebracht evenals de hijslier, die, mocht dat gewenst zijn, zo weer gebruikt kan worden. Dat geldt overigens voor het gehele gebouw, dat over enkele jaren voor verschillende doeleinden bruikbaar is. Een goed voorbeeld van een met zorg uitgevoerde herbestemming van een industrieel pand.

STAL- EN KANTINEGEBOUW
Van Swieten architects is nog bezig met het ontwikkelen van plannen voor de vroegere stal- en kantinegebouwen. Na restauratie moeten hier een kinderdagverblijf en een naschoolse opvang worden gehuisvest. Het stalgebouw is in dezelfde stijl opgetrokken als de slachthal, de rationalistische stijl met platte daken, veel metselwerk en gietijzeren ramen. Het kantinegebouw is in chaletstijl opgetrokken met overstekend hellend dak en halfsteens buitengevels waartegen een houten vakwerk met veel ramen en openslaande deuren is geplaatst. Dit gebouw zal deel uitmaken van het kinderdagverblijf.

Het ziet er naar uit dat de restauratie van deze gebouwen in het najaar kan beginnen. Eind volgend jaar moeten deze gebouwen gereed zijn om aan hun nieuiwe taak te beginnen. Het nieuwe informatiecentrum aan de Maresingel naast 21A is geopend op donderdag van 12 tot 21 uur en op zaterdag van 11 tot 15 uur. Er is ook een website: www.nieuwleyden.nl

Wibo Burgers, juli 2005

* Bovenstaande tekst is tot stand gekomen op basis van gegevens van Pieter Meijers van het Leidse architectenbureau Van Swieten.

© Stichting Industrieel Erfgoed Leiden