Logo Stiel
Industrieel Erfgoed in Leiden

STIEL

STIELZ 2008 - nummer 4 - december

STIELZ 2008 - nummer 4 - december

Inhoud van dit nummer:
pagina 3   NS sloopt wachtershuis
pagina 4   STIEL in actie / Schoonmaakactie Meelfabriek
pagina 5   Licht op Steenstraat 10
pagina 9   Plan voor Nieuw Werklust
pagina 12   Rubriek Monument: Strokartonfabriek
pagina 14   In gesprek met oliebollenbakkers Overdevest en Brouwer

Redactioneel
Woensdag 26 november heb ik de voorzittershamer van STIEL mogen overdragen aan Gerard van Hees. Ik doe dat vol vertrouwen. Hij is uitstekend thuis in politiek Leiden als voormalig raadslid en formateur van het huidige College van Burgemeester en Wethouders. Dat is gemakkelijk voor een lobbygroep. Daarnaast houdt hij van Leiden en zijn (industrieel) erfgoed. En dat is toch een fundamenteel vereiste voor bestuurslid van STIEL. Ook de andere nieuwe bestuursleden hebben dat. Paulina Buring met haar kennis van architectuur en bouwjurist Hans Turenhout brengen dat op hun manier naar voren. In het volgende nummer van STIELZ kunt u nog nader met ze kennismaken. Ik ben blij dat Gerard, Paulina en Hans ons zijn komen versterken. Ze vormen nu samen met Leen Barendregt (algemeen lid), Wibo Burgers (redacteur STIELZ), Joop Gijsman (penningmeester), Hennie Korthof (2e secretaris) en Jan-Willem Wesseldijk (secretaris) het bestuur.
Welkom betekent ook afscheid. Gerard Telkamp is niet langer als bestuurslid actief. Ik wil hem bedanken voor zijn inbreng in het bestuur. Gelukkig blijft hij wel als schrijver verbonden aan STIELZ. Ook ik houd ermee op. Ik heb met genoegen STIEL als voorzitter mogen dienen. Ik ben de afgelopen drie jaar aangenaam getroffen door de betrokkenheid van u, de donateurs, bij onze activiteiten. Uw bezorgdheid of soms regelrechte boosheid over de sloop of het gebrekkige onderhoud van industrieel erfgoed was een belangrijke motivatie om me op te laden voor een gesprek met een projectontwikkelaar of wethouder, zeker als er alweer een nieuwe wethouder het hele dossier opnieuw moest worden uitgelegd.
In de afgelopen jaren is het contact tussen de Leidse historische organisaties toegenomen. Het heeft onder meer geleid tot een prachtige Leidse geschiedenisdag in afgelopen november. Ik hoop dat de praktische samenwerking ook in de toekomst tot mooie resultaten zal leiden. STIEL en haar zusterstichting Dirk van Eck werden in de jaren '80 mede opgericht, omdat de toenmalige historische verenigingen een tamelijk elitaire inslag hadden. Gechargeerd gezegd, academici die dure dingen aan het Rapenburg bestudeerden, vergaten de geschiedenis van werk en techniek, van ingenieurs, architecten en de werkende man en vrouw. Ik geloof dat dat niet meer het geval is. Ook al blijft een lobbygroep voor industrieel erfgoed nodig, op ander vlak zou dat tot verdere, praktische samenwerking kunnen leiden. Maar dat is niet meer aan mij....
Van de scheidende voorzitter, Hans Vollaard

NS sloopt wachtershuis
Zonder blikken of blozen heeft NS de vorige maand de Leidse wachterswoning aan de Haagweg gesloopt. Het spoorhuis stond op het punt gemeentelijk monument te worden. De gemeente Leiden en STIEL zijn boos op de vervoersonderneming. Volgens STIEL heeft NS haar maatschappelijke verantwoordelijkheid volledig uit het oog verloren.

Licht op Steenstraat 10
In de lopende serie artikelen in dit blad over karakteristieke winkelwoonhuizen aan de oostzijde van de Leidse Steenstraat volgt na bijdragen over Steenstraat 6 (van snoepwinkel tot uitzendbureau) en Steenstraat 8 (van tapperij, slijterij tot shoarmazaak) nu een kijkje op Steenstraat 10, de helft van een dubbel winkelwoonhuis. Hierin zat van 1929 tot 1992 een luxe lampenzaak. Kortom, meer licht op de zaak.

Plan voor Nieuw Werklust
Hazerswoude - Slechts enkele gebouwen van de vroegere dakpannenfabriek Nieuw Werklust in Hazerswoude-Rijndijk, een rijksmonument in sterk verval, kunnen behouden worden. Dit is de inzet van het onlangs door een stuurgroep gepresenteerde Masterplan Zoeterwoude- Rijnwoude.
De fabriek dateert van de negentiende eeuw. De productie werd in het jaar 2000 stilgelegd. Mede op aandringen van STIEL werd het fabriekscomplex twee jaar later een rijksmonument. Met daarbij het advies van de rijksdienst voor monumentenzorg om het complex als geheel te bewaren. Dat is echter financieel niet haalbaar gebleken.

Rubriek Monument: Strokartonfabriek
In de rubriek Monument aandacht voor industrieel erfgoed buiten de Leidse regio. Deze keer de voormalige strokartonfabriek 'De Toekomst' in Scheemda, die tot nieuw leven moet worden gewekt. Daarvoor is een rijkssubsidie van vier miljoen euro beschikbaar.
Zo'n kleine twintig jaar heeft het verval er vrij spel gehad. Het moment waarop restauratie niet meer mogelijk is, lijkt dan ook nabij. Maar de vroegere strokartonfabriek 'De Toekomst' in het Groningse land nabij Scheemda, heeft sinds kort een kans om te overleven. Dankzij een startsubsidie van vier miljoen euro van minister Plasterk.

In gesprek met oliebollenbakkers Overdevest en Brouwer
Wanneer de koude maanden voor de deur staan, biedt de oliebollenkraam voor veel Leidenaars een warme troost. Tijd om twee overbekende heren op dit gebied, Johannes Overdevest (1937) en Fok Brouwer (1926), aan de tand te voelen over de geschiedenis van dit bijzondere vak.

© Stichting Industrieel Erfgoed Leiden