Logo Stiel
Industrieel Erfgoed in Leiden

STIEL

STIELZ 2007 - nummer 4 - december

STIELZ 2007 - nummer 4 - december

Inhoud van dit nummer:
pagina 3   Actuele zaken: Stiel in actie
pagina 5   Watertoren/Peperbus
pagina 6   Steenstraat 8
pagina 12   Familie Ravensbergen en boekdrukkerij IJdo
pagina 14   Archeologie op de voorgrond
pagina 15   Erfgoed in de polder
pagina 16   Jubileum Trekvaart

Redactioneel
Jaar van de aardappel
2008 is het jaar van de aardappel. En dat heeft meer met monumenten van werk en techniek te maken dan u misschien denkt. Dat laat namelijk informatie van de Leidse Open Monumentendagen 2003 met het thema "Stad en Land" zien. De introductie van de oorspronkelijk Zuid-Amerikaanse aardappel vanaf het midden van de zeventiende eeuw in Leiden drukte namelijk de tarwemolenaars – en bakkers langzamerhand uit de markt. Bovendien maakte de terugval in het aantal Leidenaren de spoeling dunner. Terwijl er in 1670 nog twaalf korenmolens waren, verdween de helft daarvan in de volgende tweehonderd jaar. Nu is uit die tijd alleen nog Molen de Valk over (Molen de Put is een replica). Pas in het einde van de negentiende eeuw kwam met de hernieuwde economische groei van Leiden weer meer vraag naar brood. Uit die tijd stamt de Meelfabriek De Sleutels; een monument dat ook het komend jaar weer volop STIEL zal bezighouden nu de eerste concrete stappen richting hergebruik worden genomen.
De aardappel heeft overigens nog meer met monumenten van werk en techniek te maken. Op de website van STIEL, www.stiel-leiden.nl, staan foto's van de Leidse groenteveiling. Er daar zullen toch zeker ook aardappelen zijn verhandeld. De foto’s hebben voor mij trouwens een extra nostalgische waarde: naar alle waarschijnlijkheid kwam daar mijn oudoom - groenteboer Vollaard uit Leiderdorp – ook (als u er nog informatie over heeft: graag!). De aardappel krijgt dus extra aandacht in 2008; en dat is terecht. Aardappelen, en agrarische producten in het algemeen, zijn juist ook in Leiden van belang geweest in het industrieel erfgoed; denk maar aan het Slachthuisterrein en de Broodfabriek Ceres. Bovendien schijnt de aardappel erg gezond te zijn door de vele vitamines en mineralen erin. Namens het bestuur van STIEL mag ik u allen een goed en gezond 2008 toewensen; met andere woorden, aan de aardappel!
Hans Vollaard

STIEL in actie
De tijden mogen dan veranderen, wat blijft is de Stichting Industrieel Erfgoed Leiden, die ook acties onderneemt. Acties - en eveneens overleg- om waardevol industrieel erfgoed te beschermen. De stand van zaken per heden.

STEENSTRAAT 8: Tapperij, slijterij, bijna alcoholvrij
In de serie portretten van panden aan de oostzijde van de Steenstraat presenteerden wij in twee afleveringen Steenstraat 6, de oude CJaminwinkel op de hoek van de Binnenvestgracht. Uiteraard is dan nu Steenstraat 8 aan de beurt. Dit woonwinkelhuis heeft al ruim anderhalve eeuw een horecafunctie, waarvan meer dan 130 jaar als familiebedrijf.

Familie Ravensbergen EN boekdrukkerij IJdo
Met belangstelling hebben wij het artikel over Boekdrukkerij Eduard IJdo gelezen in het voorjaarsnummer van StielZ. Mijn broer Dan en ik zijn namelijk in het pand aan de Hooglandse Kerkgracht 4a geboren. Mijn vader (Wouter Ravensbergen) werkte als daar als voorman en leermeester-letterzetter (typograaf). Als jong ventje kwam mijn vader na een paar andere baantjes na zijn lagere-schooltijd als jongste bediende bij Drukkerij IJdo aan de kerkgracht terecht.

Nieuwe wet in werking getreden: Archeologie op de voorgrond
Op 1 september jl. is de wet op de archeologische monumentenzorg in werking getreden. De wet regelt de bescherming van het archeologisch erfgoed, dat zich in de Nederlandse bodem bevindt, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van de opgravingen: 'de veroorzaker betaalt'.

© Stichting Industrieel Erfgoed Leiden